Kritiek op OZB-verhoging in begrotingsdebat: "Niet acceptabel"
De gemeenteraad van Hollands Kroon debatteerde maandagavond over de voorgestelde begroting voor 2026. De verhoging van de onroerendezaakbelasting (OZB) met 17,5% voor woningen en 20% voor niet-woningen leidde tot veel discussie. Hoewel de auditcommissie geen financiële belemmeringen zag, was de communicatie over de OZB-verhoging volgens velen ondermaats.
Politiekverslaggever Rijk de Bat
Tijdens het debat over de programmabegroting 2026, dat bijna 180 pagina's telt, kwamen diverse raadsleden aan het woord. De verhoging van de OZB was een heet hangijzer. "Een procentueel gezien forse verhoging waar natuurlijk niemand blij mee is," aldus E. Slootweg van Onafhankelijk Hollands Kroon. Hij benadrukte dat de tarieven meer in lijn moeten worden gebracht met het landelijk gemiddelde, maar pleitte voor een geleidelijke invoering.
H.E. van Gameren van LDA vond de OZB-verhoging "bijzonder fors" en "niet acceptabel". Hij wees erop dat de reserve robuust is en dat er na het accorderen van de jaarcijfers vaak een flinke dotatie aan de algemene reserve plaatsvindt. "Onze kritiek richt zich dus primair op de inkomstenkant," voegde hij toe.
J.H.D. de Git van D66 steunde de OZB-verhoging, maar benadrukte dat deze niet hoger moet zijn dan nodig voor de exploitatie. "Een OZB-verhoging is misschien niet populair, maar wij staan pal voor die investeringen in openbare ruimte, voor extra woningbouw en voor meer brede welvaart van onze inwoners," zei ze.
P.A. Medema van de Partij van de Arbeid diende een amendement in om de extra verhoging voor woningen terug te draaien. "Dat was niet de afspraak," stelde hij. Het amendement werd mede ingediend door D66, Onafhankelijk Hollands Kroon en Senioren Hollands Kroon.
De VVD, vertegenwoordigd door R. Boersen, was kritisch op de gang van zaken rondom de informatievoorziening. "De grootste belastingverhoging in de geschiedenis van Hollands Kroon. Dit onder het mom van beleidsarm," zei hij. Boersen pleitte voor meer helderheid en stelde dat de noodzaak voor de verhoging niet voldoende was aangetoond.
Het debat eindigde met de stemming over drie amendementen. Het amendement om de OZB-verhoging te beperken tot de inflatiecorrectie werd verworpen. Het amendement om de verhoging voor woningen te verlagen werd aangenomen, evenals het amendement om de systematiek van de OZB transparanter te maken.
De gemeenteraad heeft de begroting voor 2026 uiteindelijk vastgesteld, inclusief de aangenomen amendementen. De vastgestelde begroting wordt vóór 15 november naar de provinciale toezichthouder gestuurd.
Samenvatting van het voorstel
De auditcommissie heeft het raadsvoorstel voor de begroting van 2026 besproken en adviseert de gemeenteraad hierover. Er zijn vragen gerezen over de voorgestelde verhoging van de onroerendezaakbelasting (OZB). De stijging lijkt hoger dan de gepresenteerde indexatie van 3,7%, namelijk 17,5% voor woningen en 20% voor niet-woningen. Er is behoefte aan een duidelijke uitleg hierover, zodat inwoners en raadsleden precies weten wat de financiële gevolgen zijn. De communicatie over de OZB-verhoging voldoet niet aan de verwachtingen, en de tariefstelling is in het verleden niet consistent geweest. De auditcommissie adviseert om in de toekomst duidelijker te zijn over hoe het OZB-tarief wordt bepaald. Ondanks deze punten ziet de commissie geen financieel-technische belemmeringen voor de raad om het voorstel goed te keuren.
Titel en Samenvatting:
De titel van het voorstel is "Programmabegroting 2026". Het voorstel betreft de vaststelling van de begroting voor 2026 en de meerjarenraming voor 2027-2029. Het omvat onder andere een stijging van de onroerendezaakbelasting (OZB) met 9% bovenop de inflatiecorrectie, goedkeuring van investeringskredieten ter waarde van €31.815.000, en de instelling van een bestemmingsreserve voor kapitaallasten. Ook wordt een krediet van €1.400.000 voorgesteld voor het verstrekken van startersleningen. De begroting moet voor 15 november worden vastgesteld om preventief toezicht door de provincie te voorkomen.
Volledigheid van het Voorstel:
Het voorstel is redelijk volledig. Het bevat gedetailleerde financiële gegevens, een meerjarenraming, en een toelichting op de voorgestelde besluiten. Echter, er is weinig informatie over de participatie van belanghebbenden en de communicatie met de gemeenschap.
Rol van de Raad:
De raad moet de programmabegroting vaststellen, inclusief de voorgestelde OZB-verhoging, investeringskredieten, en de instelling van een bestemmingsreserve. De raad heeft de bevoegdheid om wijzigingen aan te brengen of alternatieven voor te stellen.
Politieke Keuzes:
De raad moet beslissen over de verhoging van de OZB, de goedkeuring van aanzienlijke investeringskredieten, en de instelling van een bestemmingsreserve. Deze keuzes hebben invloed op de financiële stabiliteit en de belastingdruk voor inwoners.
SMART en Inconsistenties:
Het voorstel is specifiek en meetbaar in termen van financiële cijfers en doelen. Het is tijdgebonden met een deadline voor vaststelling. Echter, er zijn geen duidelijke doelen voor participatie en duurzaamheid, wat een inconsistentie kan zijn gezien de huidige maatschappelijke focus op deze onderwerpen.
Besluit van de Raad:
De raad moet besluiten de programmabegroting 2026 vast te stellen, inclusief de voorgestelde financiële maatregelen en investeringen.
Participatie:
Het voorstel vermeldt weinig over participatie van burgers of andere belanghebbenden. Er wordt alleen een nieuwsbericht met een publieksvriendelijke versie van de begroting aangekondigd.
Duurzaamheid:
Duurzaamheid wordt genoemd in de context van investeringen in het beheer en de verduurzaming van gebouwen. Het is een relevant onderwerp, maar verdere details of specifieke duurzaamheidsdoelen ontbreken.
Financiële Gevolgen:
De financiële gevolgen omvatten investeringskredieten van in totaal €31.815.000 en een krediet van €1.400.000 voor startersleningen. De begroting is in evenwicht, maar er zijn negatieve saldi in de meerjarenraming. Er is geen specifieke dekking binnen de begroting aangegeven, maar de kosten en opbrengsten zijn in evenwicht.
Dossier vormen
Typ of selecteer een zoekterm, voeg optioneel een of meer alternatieven toe (komma gescheiden) en verfijn de zoekopdracht naar behoefte met extra zoektermen.
Titel en Samenvatting:
Het voorstel betreft de "Raadsvoorstel begroting 2026". Het document bespreekt de begroting voor 2026, met een focus op de onroerendezaakbelasting (OZB). De auditcommissie heeft vragen gesteld over de voorgestelde OZB-verhoging, die neerkomt op 17,5% voor woningen en 20% voor niet-woningen, terwijl er wordt gesproken van een netto indexatie van 3,7%. Er is kritiek op de communicatie over deze verhoging, die niet duidelijk genoeg is voor raadsleden en inwoners. De auditcommissie adviseert dat de raad in financieel-technische zin kan instemmen met het voorstel, maar benadrukt dat de communicatie verbeterd moet worden.
Volledigheid van het Voorstel:
Het voorstel is technisch volledig, maar schiet tekort in de duidelijkheid en transparantie van de communicatie over de OZB-verhoging. Er is behoefte aan een expliciete toelichting op de procentuele stijgingen.
Rol van de Raad:
De raad moet het voorstel beoordelen en goedkeuren. Het is hun verantwoordelijkheid om te zorgen dat de communicatie over de begroting helder en begrijpelijk is voor zowel raadsleden als inwoners.
Politieke Keuzes:
De raad moet beslissen over de acceptatie van de voorgestelde OZB-verhoging en de manier waarop deze wordt gecommuniceerd. Er moet een keuze worden gemaakt tussen het volgen van de huidige communicatiepraktijken of het verbeteren van de transparantie.
SMART en Inconsistenties:
Het voorstel is niet volledig SMART (Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch, Tijdgebonden) omdat de communicatie over de OZB-verhoging niet specifiek en duidelijk is. Er zijn inconsistenties in de tariefstelling en de communicatie daarover.
Besluit van de Raad:
De raad moet besluiten of zij instemt met de begroting, inclusief de voorgestelde OZB-verhoging, en of zij de communicatie hierover willen verbeteren.
Participatie:
Het voorstel zegt weinig over participatie, behalve dat de communicatie naar raadsleden en inwoners verbeterd moet worden.
Duurzaamheid:
Duurzaamheid wordt niet expliciet genoemd als relevant onderwerp in dit voorstel.
Financiële Gevolgen:
De financiële gevolgen betreffen de verhoging van de OZB-tarieven. Er is geen specifieke dekking nodig, maar de communicatie over de financiële impact op inwoners moet verbeterd worden. De extra opbrengst door areaaluitbreiding wordt later in de lentenota gespecificeerd.
Dossier vormen
Typ of selecteer een zoekterm, voeg optioneel een of meer alternatieven toe (komma gescheiden) en verfijn de zoekopdracht naar behoefte met extra zoektermen.
Titel en Samenvatting:
Het amendement heeft geen specifieke titel, maar het onderwerp is "Biodiversiteit" en het behoort bij de Programmabegroting 2026. Het amendement stelt voor om bij het renoveren van siergroen en het onderhoud van bosplantsoen en bosschages de focus te leggen op beplanting die de biodiversiteit bevordert. Dit sluit aan bij de ambities van het Deltaplan biodiversiteit.
Oordeel over de volledigheid:
Het amendement is beknopt en richt zich specifiek op het toevoegen van een zin aan een bestaand besluit. Het biedt echter geen gedetailleerde uitleg over hoe de biodiversiteit precies bevorderd zal worden, wat de implementatie kan bemoeilijken.
Rol van de raad:
De raad moet beslissen of zij het amendement willen aannemen en daarmee de focus op biodiversiteit willen versterken in de begroting voor onderhoud van groenvoorzieningen.
Politieke keuzes:
De raad moet kiezen of zij prioriteit willen geven aan biodiversiteit binnen het onderhoud van groenvoorzieningen, wat kan betekenen dat andere aspecten van onderhoud minder aandacht krijgen.
SMART en Inconsistenties:
Het amendement is niet volledig SMART (Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch, Tijdgebonden). Het is specifiek en acceptabel, maar mist meetbare doelen, een tijdsbestek en een realistische inschatting van de haalbaarheid.
Besluit van de raad:
De raad moet besluiten of zij het amendement willen aannemen en daarmee de voorgestelde wijziging in de begroting willen doorvoeren.
Participatie:
Het amendement vermeldt niets over participatie van burgers of andere belanghebbenden in het proces van vergroting van biodiversiteit.
Duurzaamheid:
Duurzaamheid is een relevant onderwerp, aangezien het amendement zich richt op het bevorderen van biodiversiteit, wat een belangrijk aspect van ecologische duurzaamheid is.
Financiële gevolgen:
Het amendement vermeldt dat er geen financiële gevolgen zijn en dat dekking niet van toepassing is. Dit kan vragen oproepen over hoe de extra focus op biodiversiteit binnen het bestaande budget past.
Dossier vormen
Typ of selecteer een zoekterm, voeg optioneel een of meer alternatieven toe (komma gescheiden) en verfijn de zoekopdracht naar behoefte met extra zoektermen.
Titel en samenvatting:
Het amendement heeft geen specifieke titel, maar het onderwerp betreft de "Systematiek OZB" binnen de Programmabegroting 2026. Het amendement stelt voor om de systematiek voor de berekening van de Onroerendezaakbelasting (OZB) explicieter in de begroting op te nemen. Het doel is om de berekeningsmethodiek transparanter te maken voor inwoners, ondernemers en gemeenteraadsleden. Dit wordt bereikt door een nieuwe tabel toe te voegen die de impact op de OZB per stap inzichtelijk maakt. Het amendement is ingediend door meerdere fracties en beoogt de teksten en tabellen in de begroting 2026 aan te passen om deze transparantie te waarborgen.
Oordeel over de volledigheid:
Het amendement is redelijk volledig in zijn opzet, aangezien het duidelijk aangeeft wat er moet worden aangepast en waarom. Het biedt echter geen gedetailleerde uitleg over hoe de nieuwe tabel precies moet worden opgesteld, wat enige ruimte voor interpretatie laat.
Rol van de raad:
De rol van de raad is om het amendement te beoordelen en te besluiten of de voorgestelde wijzigingen in de begroting moeten worden doorgevoerd. De raad moet bepalen of de voorgestelde transparantieverbeteringen voldoende zijn en of ze bijdragen aan een beter inzicht in de OZB-systematiek.
Politieke keuzes:
De raad moet kiezen of ze de nadruk willen leggen op transparantie en inzichtelijkheid in de begroting, wat kan leiden tot meer vertrouwen van inwoners en ondernemers. Dit kan echter ook betekenen dat er meer werk nodig is om de begroting aan te passen en te communiceren.
SMART en inconsequenties:
Het voorstel is specifiek en meetbaar in termen van het toevoegen van een tabel en het aanpassen van teksten. Het is echter minder specifiek over de exacte inhoud van de tabel, wat een inconsequentie kan zijn. Het is tijdgebonden, aangezien het betrekking heeft op de begroting van 2026.
Besluit van de raad:
De raad moet besluiten of ze het amendement aannemen en de voorgestelde wijzigingen in de begroting doorvoeren.
Participatie:
Het amendement zelf zegt niets over participatie van inwoners of andere belanghebbenden in het proces van het opstellen van de begroting of het amendement.
Duurzaamheid:
Duurzaamheid is geen relevant onderwerp binnen dit specifieke amendement, aangezien het zich richt op de transparantie van belastingberekeningen.
Financiële gevolgen:
Het amendement vermeldt dat er geen financiële gevolgen of dekking van toepassing zijn, wat impliceert dat de voorgestelde wijzigingen geen directe kosten met zich meebrengen.
Dossier vormen
Typ of selecteer een zoekterm, voeg optioneel een of meer alternatieven toe (komma gescheiden) en verfijn de zoekopdracht naar behoefte met extra zoektermen.
Titel en Samenvatting:
Het amendement heeft als titel "Verhoging OZB" en is ingediend door de gemeenteraadsfracties D66, SHK, OHK, en PvdA. Het amendement stelt voor om het stijgingspercentage van de onroerendzaakbelasting (OZB) voor woningen, zoals opgenomen in de begroting 2026, te verlagen van 9% naar 4,8%. Dit voorstel komt voort uit de wens om de systematiek voor de berekening van de OZB transparanter te maken. De minderopbrengst van €304.000,- die hierdoor ontstaat, wordt gedekt uit de extra baten van de septembercirculaire.
Oordeel over de volledigheid:
Het amendement is redelijk volledig. Het biedt een duidelijke uitleg over de voorgestelde wijziging en de financiële dekking ervan. Echter, het zou baat hebben bij meer gedetailleerde informatie over de impact op de gemeentelijke diensten en voorzieningen.
Rol van de raad:
De rol van de raad is om het amendement te beoordelen, te bespreken en uiteindelijk te stemmen over de voorgestelde wijziging in de OZB-tarieven.
Politieke keuzes:
De raad moet kiezen tussen het handhaven van de oorspronkelijke OZB-verhoging van 9% of het verlagen naar 4,8% zoals voorgesteld in het amendement. Dit impliceert een afweging tussen belastingdruk voor inwoners en de financiële ruimte voor gemeentelijke uitgaven.
SMART en Inconsistenties:
Het voorstel is specifiek, meetbaar en tijdgebonden, maar mist enige details over de haalbaarheid en relevantie, zoals de langetermijneffecten op de gemeentelijke begroting. Er zijn geen duidelijke inconsistenties, maar de impact op de gemeentelijke diensten is niet volledig uitgewerkt.
Besluit van de raad:
De raad moet besluiten of zij instemt met de voorgestelde verlaging van het OZB-stijgingspercentage en de voorgestelde dekking van de minderopbrengst.
Participatie:
Het amendement vermeldt geen specifieke participatie van inwoners of andere belanghebbenden in de besluitvorming.
Duurzaamheid:
Duurzaamheid wordt niet expliciet genoemd als relevant onderwerp in dit amendement.
Financiële gevolgen:
De financiële gevolgen zijn een minderopbrengst van €304.000,-, die wordt gedekt uit extra baten van de septembercirculaire. Het amendement geeft aan hoe deze dekking wordt gerealiseerd, maar verdere details over de impact op de begroting zijn beperkt.
Dossier vormen
Typ of selecteer een zoekterm, voeg optioneel een of meer alternatieven toe (komma gescheiden) en verfijn de zoekopdracht naar behoefte met extra zoektermen.
Titel en Samenvatting
Titel: Amendement: OZB verhoging beperken tot inflatiecorrectie
Samenvatting: Het amendement, ingediend door de gemeenteraadsfracties CDA, LDA, LADA&Anders!, en LEV!, stelt voor om de eerder voorgestelde verhoging van de onroerendezaakbelasting (OZB) met 9% bovenop de inflatiecorrectie van 3,7% te beperken tot enkel de inflatiecorrectie. De indieners betogen dat de extra verhoging niet noodzakelijk is om de begroting voor 2026 sluitend te maken. In plaats daarvan wordt voorgesteld om een extra bedrag van € 1.384.000 uit de algemene reserve te onttrekken. De algemene reserve biedt voldoende ruimte voor deze onttrekking, en er wordt verwacht dat toekomstige algemene uitkeringen van het Rijk zullen toenemen.
Oordeel over de volledigheid van het voorstel
Het amendement is redelijk volledig in de zin dat het duidelijk de voorgestelde wijziging en de financiële dekking beschrijft. Het biedt een onderbouwing waarom de extra OZB-verhoging niet nodig is en geeft aan hoe de begroting sluitend kan worden gemaakt zonder deze verhoging.
Rol van de raad bij het voorstel
De rol van de raad is om het amendement te beoordelen en te beslissen of de voorgestelde wijziging in de OZB-verhoging wordt aangenomen. De raad moet de financiële implicaties en de haalbaarheid van de voorgestelde dekking uit de algemene reserve overwegen.
Politieke keuzes
De raad moet kiezen tussen het volgen van het oorspronkelijke voorstel van het college, dat een hogere OZB-verhoging omvat, of het amendement dat de verhoging beperkt tot de inflatiecorrectie. Dit is een keuze tussen het verhogen van de belastingdruk op inwoners en bedrijven of het aanspreken van de algemene reserve.
SMART en Inconsistenties
Het amendement is specifiek en meetbaar in termen van de voorgestelde OZB-verhoging en de financiële dekking. Het is tijdgebonden, aangezien het betrekking heeft op de begroting van 2026. Er zijn geen duidelijke inconsistenties in het voorstel.
Besluit van de raad
De raad moet beslissen of het amendement wordt aangenomen, wat zou betekenen dat de OZB-verhoging beperkt blijft tot de inflatiecorrectie en dat er extra middelen uit de algemene reserve worden onttrokken.
Participatie
Het amendement vermeldt niets over participatie van burgers of andere belanghebbenden in het besluitvormingsproces.
Duurzaamheid
Duurzaamheid wordt niet expliciet genoemd als een relevant onderwerp in dit amendement.
Financiële gevolgen
De financiële gevolgen van het amendement zijn dat er een extra bedrag van € 1.384.000 uit de algemene reserve wordt onttrokken om de begroting sluitend te maken zonder de extra OZB-verhoging. De dekking wordt als haalbaar beschouwd gezien de beschikbare ruimte in de algemene reserve.
Dossier vormen
Typ of selecteer een zoekterm, voeg optioneel een of meer alternatieven toe (komma gescheiden) en verfijn de zoekopdracht naar behoefte met extra zoektermen.
Typ of selecteer een zoekterm, voeg optioneel een of meer alternatieven toe (komma gescheiden) en verfijn de zoekopdracht naar behoefte met extra zoektermen.